4 Woordenlijst

4 Woordenlijst

Abduceren	Een zijwaartse beweging maken
Achillespeesreflex	Hielpees reflex
Adhesies	Vergroeiingen (bijvoorbeeld van ruggenmergsvliezen met de omgeving
Afferent	Zenuwvezel die informatie naar het centrale zenuwstelsel vervoert
Anabole middelen (anabolica)	Hormoonachtige medicamenten, die de opbouw van de uit eiwit bestaande weefsels van het lichaam bevorderen
Anamnese	Gesprek tussen arts en patiënt over de klachten
Annulus fibrosus	Buitenste lagen van de tussenwervelschijf, om de kern heen
Anterior	Liggend vóór
Antibioticum	Bacteriedodend of bacteriegroeiremmend middel
Antiphlogisticum	Een antiphlogistisch werkend medicijn
Antiphlogistisch	De reactie van het lichaamsweefsel op beschadiging in ruimste betekenis van het woord, dempend
Apophyse van het wervellichaam	De rand van de onder- en bovenbedekking van het wervellichaam
Arthose	Slijtage van gewrichtskraakbeen
Arthrosis intervertebralis	Degeneratie of slijtage van een tussenwervelgewrichtje
Ascenderend	Zenuwvezel die omhoog loopt

B naar boven

Bechterew, ziekte van	Algemene gewricht- en bindweefselziekte, leidend tot verstijving van vooral de wervelkolom
Bezinking	Bloedonderzoek, waarbij aanwijzingen voor ontsteking of andere ziekelijke processen kunnen worden gevonden

C naar boven

Canalis vertebralis	Wervelkanaal
Canalografie of caudografie	Röntgenonderzoek van de wervelkolom, waarbij contraststof wordt ingespoten rondom de zenuwwortels
Cauda equina	Benaming voor de ruggenmergswortels die als een staart aan het ruggenmerg hangen en paarsgewijs uit de wervelkolom naar buiten treden
Caudaal	In de richting van de stuit
Cervicaal	Tot de hals of nek behorend
Cervicale wervelkolom	Halswervelkolom
Cesar therapie	Behandeling (voornamelijk instructies en praktische oefeningen) met als doel een betere houding en een betere manier van bewegen
Chemonucleolysis	Behandeling van een hernia door het inspuiten van een enzym in de tussenwervelschijf
Chiropraxie	Behandelingswijze van rug- en andere gewrichtsklachten met behulp van geforceerde bewegingen
Coccyx	Stuitbeen
Consult	Het raadplegen van een hulpverlener, bijvoorbeeld een arts
Corpus vertebrale	Wervellichaam
Craniaal	In de richting van het hoofd

D naar boven

Degeneratie van weefsel	Verandering van de structuur van dit weefsel, slijtage
Dermatoom	Lichaamssegment dat door één ruggenmergwortel sensibel geïnnerveerd wordt
Descenderend	Afdalende zenuwvezels
Discografie	Röntgenonderzoek waarbij een contrastmiddel in de tussenwervelschijf wordt gespoten
Discopathie	Algemene term voor zichtbare afwijkingen op röntgenfoto's, die wijzen op veranderingen in de tussenwervelschijf. Vaak gebruikt in de zin van degeneratie van de tussenwervelschijf
Discus (intervertebralis)	Tussenwervelschijf
Dorsaal	Aan de zijde van de rug
Dura mater	Het buitenste harde vlies dat hersenen en ruggenmerg omhult
Dwarslaesie	Aandoening die ontstaat door doorsnijding van het ruggenmerg

E naar boven

Efferent	Zenuwvezel die informatie van het centrale zenuwstelsel afvoert
Electromyografie (EMG)	Elektrisch spier- en zenuwonderzoek met behulp van naaldvormige elektroden
Electrotherapie	Behandeling door een fysiotherapeut met toediening van elektrische stroom
Epidurale anesthesie	Pijnstillende behandeling met injecties in de ruimte rondom de dura mater via een opening in het heiligbeen
Ergonoom	Deskundige op het gebied van de relatie tussen woon- en werkomstandigheden en het lichamelijk functioneren
Ergotherapeut	Hulpverlener wiens adviezen erop zijn gericht de hulpvrager in staat te stellen zo goed mogelijk te functioneren in zijn leef-, woon- en werkomstandigheden
Etalage syndroom	Ziektebeeld waarbij mensen niet lang kunnen lopen wegens optredende pijn in de benen
Evolutie	De ontwikkelingsgang in de loop van de jaren

F naar boven

Facetdenervatie	Medische beschadiging van een of meer zenuwwortels met als doel pijnbestrijding
Facetgewrichten	De gewrichtjes waarmee de wervels onderling verbonden zijn
Foramen intervertebrale	Tussenwervelopening
Fractuur	Botbreuk
Frontaal	Aan de voorzijde
Functie	De werking, meestal met de betekenis van de mogelijkheid tot goed gebruik
Fysiotherapeut	Hulpverlener die mensen behandelt door toediening van uitwendige prikkels, hetzij met de handen, hetzij door oefeningen of met behulp van apparatuur

G naar boven

Gedoseerde kracht

Nauwgezet afgemeten kracht

H naar boven

Hemilumbalisatie	Vorm van overgangs-wervelvorming
Hemisacralisatie	Vorm van overgangs-wervelvorming
Hernia nuclei pulposi	Een door een scheur in de annulus naar het wervelkanaal uitpuilende of uitstulpende nucleus pulposus
Heterolateraal	Aan de andere kant
Hiatus sacralis	Natuurlijke opening in het heiligbeen, die als toegangsweg kan dienen voor een injectienaald
Homolateraal	Aan dezelfde kant
Hormonen	Stoffen die door inwendige klieren naar het bloed worden afgescheiden
Hydrotherapie	Behandeling in een waterbassin
Hyperlordosis	Toestand waarbij de rug belangrijk holler is dan normaal

I naar boven

Incontinentie	Het niet kunnen ophouden van urine en/of ontlasting
Inferior	Lager gelegen
Intradiscale druk	De druk in de tussenwervelschijf
Inzakkingsfractuur	Het inzakken van een wervel, als gevolg van uitwendig geweld of kalkgebrek van het skelet
Ischias	Benaming voor pijn die vanuit de rug uitstraalt in een been
Isometrische samentrekking van een spier	Samentrekking op zodanige manier dat de lente van de spier gelijk blijft. Hierbij wordt geen beweging gemaakt
Isotonische samentrekking van een spier	Samentrekking op zodanige manier dat de spanning in de spier gelijk blijft. De spier wordt daarbij korter, waardoor er beweging is
Isthmus	Gebied in de wervelboog dat zich bevindt tussen het bovenste en onderste gewrichtsuitsteeksel

J naar boven

Jicht

Stofwisselingsstoornis met verhoging van het urinezuurgehalte in het bloed, waarbij acute en chronische gewrichtsontsteking kan optreden

K naar boven

Kanaalstenose	Vernauwing van het wervelkanaal of een deel daarvan, met als gevolg klachten die doen denken aan het etalage syndroom
Kraken	Volkse benaming voor behandelwijzen waarbij manipulaties worden toegepast (manuele therapie, osteopathie, chiropraxie). Dergelijke manipulaties gaan vaak gepaard met een klikkend of krakend geluid
Kyphose	Kromming van de wervelkolom, met de bocht naar achteren gericht (bolle rug)

L naar boven

Lamina	Dat deel van de wervelboog, dat het wervelkanaal aan de achterzijde begrenst
Laminectomie	Operatief openen van het wervelkanaal
Lateraal	Aan de zijkant
Ligamentum longitudinale anterius	Voorste lengte band, die zich over de voorzijde van de wervellichamen en tussenwervelschijven uitstrekt
Ligamentum longitudinale posterius	Achterste lengte band, die zich over de achterzijde van de wervellichamen en de tussenwervelschijven uitstrekt
Liquor cerebrospinalis	Vloeistof die zich binnen de dura mater, rondom hersenen en ruggenmerg bevindt
Lordose	Kromming van de wervelkolom met de bocht naar voren gericht (holle rug)
Lumbaal	Behorende bij de lendenwervelkolom
Lumbago	Spit, hevige acute rugpijn
Lumbaal punctie	Het prikken met een injectienaald in de ruggenmergsvloeistof
Lumbale wervelkolom	Lenden wervelkolom
Lumbalgie	Rugpijn

M naar boven

Manipulaties	Handgrepen met als doel de beweeglijkheid van gewrichten te verbeteren
Manuele geneeskunde/therapie	Verzamelnaam voor behandelwijzen die gebruik maken van manipulaties en andere handgrepen, om de beweeglijkheid van gewrichten te verbeteren
Mediaal	Naar het midden
Meningen	Hersenvliezen
Meningisme	Prikkelingsreactie van ruggenmerg- of hersenvliezen
Mensendieck	Behandeling met als doel een betere houding en een betere manier van bewegen
Metastasen	Dochtergezwellen
Myelografie	Röntgenonderzoek met behulp van inspuiting met contrastvloeistof waarbij het ruggenmerg zichtbaar wordt gemaakt

N naar boven

Nervus ischiadicus	Grote beenzenuw. Hiervan is de term ischias afgeleid
Neurochirurg	Medisch specialist op het gebied van operaties aan het zenuwstelsel
Neuroloog	Medisch specialist op het begied van de functie van het zenuwstelsel
Nucleus pulposus	Kern van de tussenwervelschijf

O naar boven

Occipitaal	Aan de achterzijde van het hoofd
Orthopedisch chirurg	Medisch specialist op het gebied van operaties aan de bewegingsorganen
Orthosympatisch	Deel van het autonome zenuwstelsel
Osteopathie	Behandelwijze van rug- en andere gewrichtsklachten met behulp van geforceerde bewegingen
Osteoporose	Aandoening waarbij het bot poreuzer, ijler wordt, vermindering van het kalkgehalte

P naar boven

Parasympathicus	Deel van het autonome zenuwstelsel
Peesreflex	Onwillekeurige samentrekking van een spier na bekloppen van een pees
Posterior	hetgeen achter ligt, achterste
Processus spinosus	Doornuitsteeksel van de wervel
Processus transversus	Dwarsuitsteeksel van de wervel
Propriocepsis	Positie- en bewegingszin van gewrichten en spieren

Q naar boven

R naar boven

Referred pain	Uitstralende pijn
Retrolisthesis	Afglijding van een wervel naar achteren
Reumatoloog	Medisch specialist op het gebied van gewrichtsziekten
Revalidatiearts	Medisch specialist op het gebied van hulp aan mensen met een handicap
Röntgenologisch	Betrekking hebbende op gemaakte röntgenfoto's

S naar boven

Sacroiliacale gewricht	Gewricht tussen heiligbeen en darmbeen
Sacrum	Heiligbeen
Sacrum acutum	Heiligbeen met bijna horizontale stand
Scheuermann, ziekte van	Groeistoornis van de borstwervelkolom bij kinderen in de puberteit, leidend tot blijvende vormverandering van de rug
Sclerosering van beenweefsel	Compacter worden van het bot
Scoliose	Zijdelingse verkromming van de wervelkolom
Sensibel	Betrekking hebbend op het zintuig voelen
Sensorisch	Betrekking hebbend op alle zintuigen
Spit	Plotseling optredende hevige pijn in de rug, soms uitstralend in een been
Spondylarthrose/Spondylose	Benaming voor slijtageverschijnselen aan de wervelkolom
Spondylitis	Wervelontsteking
Spondylitis ankylopoetica	Ziekte van Bechterew
Spondylodese	Operatieve verstijving van de wervelkolom
Spondylolisthesis	Afglijding van een wervellichaam met de zich daarboven bevindende wervelkolom naar voren
Spondylolysis	Aanwezigheid van spleet of onderbreking in het bot van de wervelboog
Stenose	Vernauwing
Sympaticus	Deel van het autonome zenuwstelsel

T naar boven

TENS	Behandeling waarbij geringe elektrische prikkels via een plakelektrode worden toegediend in (de buurt van) het pijnlijke gebied ter pijnstilling
Therapeutisch	Betrekking hebbende op een behandeling
Therapie	Behandeling
Thoracale wervelkolom	Borst wervelkolom
Tonus van een spier	De spanning in een spier
Trauma	Letsel
Traumatische afwijking	Aandoening veroorzaakt door letsel
Tractie	Trek

U naar boven

V naar boven

Ventraal

Aan de buikzijde gelegen